مادر شیمی ایران گفت: آنچه در دهه‌های اخیر رخ داده، حضور آشکار، نظام‌مند و اثرگذار زنان در دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی و عرصه‌های علمی کشور است؛ حضوری که امروز دیگر نمی‌توان آن را نادیده گرفت.

به گزارش روابط‌عمومی دانشگاه شیراز، پروفسور افسانه صفوی، استاد پیشکسوت دانشگاه شیراز شامگاه چهارشنبه، سوم دی‌ماه در آیین تقدیر از سرآمدان پژوهشی دانشگاه شیراز و اهدای «نخستین جایزه بانوی علم ایران» که به‌مناسبت نکوداشت او تعریف شده است، اظهار کرد: اینکه امروز جایزه‌ای با عنوان بانوی علم اهدا می‌شود، صرفا یک تقدیر فردی نیست؛ بلکه نشانه‌ای از یک نگاه آگاهانه و مسئولانه به نقش زنان در پیشرفت علمی ایران است؛ نقشی که نه تازه است و نه حاشیه‌ای، بلکه ریشه‌دار، اثرگذار و سرنوشت‌ساز است.

ریشه‌دار بودن نقش زنان در تولید دانش

وی افزود: اگر به تاریخ علم و فرهنگ ایران نگاهی داشته باشیم، زنان همواره، هرچند گاهی در سکوت و بی‌نامی، سهمی جدی در انتقال و تولید دانش داشته‌اند؛ از آموزش در خانه‌ها و مکتب‌ها گرفته تا پرورش نسل‌هایی که بعدها ستون‌های علم و فرهنگ این سرزمین شدند؛ اما آنچه در دهه‌های اخیر رخ داده، حضور آشکار، نظام‌مند و اثرگذار زنان در دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی و عرصه‌های علمی کشور است؛ حضوری که امروز دیگر نمی‌توان آن را نادیده گرفت.

خلاقیت و پیشتازی بانوان دانشمند ایرانی

مادر شیمی ایران بیان کرد: امروز بانوان دانشمند ایرانی در آزمایشگاه‌ها، کلاس‌های درس، مراکز تحقیقاتی، بیمارستان‌ها، صنعت و فناوری، هم پای مردان و گاه پیشتازتر از آنان، درحال خلق دانش و حل مسائل پیچیده جامعه هستند؛ این دستاورد، حاصل استعداد فردی به تنهایی نیست؛ بلکه نتیجه سال‌ها تلاش، پشتکار، مقاومت در برابر موانع و باور به این حقیقت است که علم جنسیت نمی‌شناسد؛ اما فرصت‌ها گاه نابرابر توزیع می‌شوند.

نگاه متفاوت و پیونددهنده زنان به علم

دکتر صفوی افزود: نقش زنان در علم، صرفاً افزایش آمار و ارقام نیست؛ زنان نگاه متفاوتی به مسئله‌پردازی، آموزش و پژوهش وارد کرده‌اند؛ نگاهی که اغلب همراه با دقت و مسئولیت‌پذیری اجتماعی، توجه به انسان و آینده و پیوند علم با نیازهای واقعی جامعه است.

وی ادامه داد: علم بدون توجه به انسان ناقص است و زنان دانشمند ما در بسیاری از موارد این پیوند را به خوبی برقرار کرده‌اند.

چالش‌ها و ایستادگی زنان دانشمند

وی تأکید کرد: با این حال، باید صادقانه بگوییم که مسیر زنان در علم همواره هموار نبوده است؛ توازن میان مسئولیت‌های حرفه‌ای و خانوادگی، کلیشه‌های اجتماعی، محدودیت‌های ساختاری و گاه دیده نشدن تلاش‌ها، چالش‌هایی واقعی بوده و هست؛ اما آنچه زنان دانشمند ایرانی را متمایز می‌کند، ایستادگی خردمندانه در برابر این چالش‌ها و تبدیل محدودیت‌ها به فرصت است.

پیام جایزه بانوی علم ایران

مادر شیمی ایران گفت: جایزه بانوی علم از این منظر، تنها تجلیل از یک استاد برجسته نیست؛ بلکه پیامی روشن به جامعه علمی و نسل جوان است؛ اینکه زنان می‌توانند و باید در بالاترین سطوح علم، مرجعیت، اثرگذاری و رهبری علمی باشند. این جایزه مسئولیت ما را نیز سنگین‌تر می کند؛ مسئولیت حمایت، سیاست گذاری درست و فراهم‌کردن بسترهایی که در آن استعدادها، فارغ از جنسیت، شکوفا شوند.

وی عنوان کرد: در اینجا لازم می‌دانم خطاب به دانشجویان و پژوهشگران جوان نکته‌ای را با تمام وجود بگویم مسیر علم، مسیر صبر و مداومت است.

استاد پیشکسوت شیمی دانشگاه شیراز تأکید کرد: شاید گاه دشوار، شاید گاه ناامیدکننده، اما بی‌تردید شریف و ماندگار؛ به توانایی‌های خود ایمان داشته باشید و سقفی برای رؤیاهای علمی خود قائل نشوید.

دکتر صفوی بیان کرد: علم آینده ایران بدون حضور فعال، خلاق و اثرگذار زنان کامل نخواهد بود؛ توسعه پایدار، نوآوری و حل مسائل پیچیده کشور نیازمند همه ظرفیت های انسانی ماست و زنان نیمی از این سرمایه بزرگ‌اند.

وی اظهار کرد: در پایان، از برگزارکنندگان این مراسم، از جامعه دانشگاهی کشور و از همه کسانی که با نگاه مسئولانه قدر علم و عالم را می دانند، صمیمانه سپاسگزارم؛ امیدوارم بانوی علم نه فقط نام یک جایزه، بلکه نمادی باشد از مسیری روشن که در آن دانش، اخلاق، مسئولیت اجتماعی و برابری فرصت‌ها در کنار هم معنا پیدا می‌کنند.

معرفی جایزه بانوی علم ایران و برگزیدگان آن

گفتنی است، نخستین دوره «جایزه بانوی علم ایران: نکوداشت استاد افسانه صفوی» در مراسمی با حضور دکتر زهرا بهروزآذر، معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری و جمعی از مسئولان استانی و دانشگاهی اعطا شد.

این جایزه که از سوی معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه شیراز طراحی شده است، با هدف تجلیل از بانوان پژوهشگری اهدا می‌شود که فراتر از وظایف شغلی، فعالیت‌های شاخص و ماندگاری در حوزه‌های علوم پایه، علوم انسانی، علوم زیستی و مهندسی داشته‌اند.

در این مراسم، هیئت داوران منتخب نخستین دوره جایزه بانوی علم ایران را «دکتر آزاده تجردی، استاد شیمی دانشگاه علم و صنعت» و منتخب جوان شایسته تقدیر این دوره را «دکتر مهشید خرازی‌های اصفهانی، عضو هیئت‌علمی دانشکده مهندسی مواد دانشگاه صنعتی اصفهان» اعلام کرد.